2002 yýlýnda gemilerle taþýnan yüklü konteyner sayýsýnýn 77,8 milyon teu olduðu bu rakamýn geçen yýl 139 milyon teu’ya çýktýðý belirtiliyor. 2015 yýlý için büyüme tahmini ise 177.6 milyon teu. Dünya limanlarýnda elleçlenen konteyner miktarý ise taþýnandan çok daha fazla. Alphaliner’ýn raporuna göre 2010 yýlý süresince dünya limanlarýnda elleçlenen konteyner miktarý 560 milyon teu’yu aþtý. 2010 yýlý süresince 5,86 milyon teu elleçleyen Türk limanlarýnýn küresel pazardaki payýnýn % 1 civarýnda olduðu dikkat çekiyor. 70 milyonluk nüfusa sahip geliþmekte olan bir ülke için konteyner miktarýnýn çok düþük olduðuna ve Türkiye’nin konteyner hacminin büyük potansiyele sahip olduðuna inanýlýyor.
Bu noktada Seabury Grup’un 2005 ile 2010 yýllarý arasýnda konteyner ticaretindeki geliþime dair yaptýðý araþtýrmada Türkiye’nin artan konteyner trafiðine dikkat çekliliyor. Raporda; Türkiye’nin ihracatta konteyner kullaným oranýnýn yüzde 12, ithalatta ise yüzde 8 artýðý görülüyor. Avrupa ülkelerinin yer aldýðý grafikte Türkiye, konteyner ticaretinde büyüyen pazar olarak öne çýkýyor.
560 milyon teu konteyner elleçlendi
Alphaliner, liman ve terminal operatörlerin açýkladýðý verilere dayanarak hazýrladýðý raporda, 2010 yýlý süresince dünya limanlarýnda elleçlenen konteyner miktarýnýn bir önceki yýla göre % 14.5 artarak 560 milyon teu’ya ulaþtýðýný belirtiyor. Raporda ayrýca konteyner ticaretinin artarak devam edeceði ve 2015 yýlý itibariyle elleçlenen konteyner miktarýnýn 718 milyon teu’ya ulaþacaðý vurgulanýyor. Araþtýrmacýlýk þirketi ISL de, bu yýl küresel konteyner elleçleme miktarýnýn % 9 büyüyeceðine inanýyor. 2012-2015 yýllarý arasýndaki ortalama büyümenin ise % 8 civarýnda olmasýný bekliyor.
Türk limanlarý da kapasite artýrýyor
2011’in ilk yarý yýlýyla ilgili açýklanan sonuçlar da konteyner ticaretinin büyüdüðünü gösteriyor. Yýlýn ilk altý ayýnda konteyner traðinin yüzde 10.6 büyüdüðü belirtiliyor.
Bir önceki yýla oranla yüzde 30 artýþ göstererek 2010 yýlýný 5.86 milyon teu konteyner elleçleyen Türk limanlarýn bu yýl da benzer büyüme göstermesi bekleniyor. Konteyner trafiðindeki artýþý gören bazý Türk limanlarý, kriz döneminde dahi kapasiteyi artýrmaya yönelik iskele ve ekipman yatýrýmýna devam etti.
Ýhracat artýnca Borusan Limaný yatýrýmý öne çekti
Ýki yýlda 100 milyon dolarlýk yatýrým gerçekleþtirerek kapasiteyi 2 kat artýran Gemlik Körfezi’nde kurulu Borusan Limaný, iþ hacminin yükseldiðini görünce 60 milyon dolarlýk üçüncü faz yatýrýmýný da erkene çekti.
100 milyon dolarlýk yatýrým ile limanýn hem fiziki þartlarý hem de ekipman parkýyla 10 bin TEU kapasiteli dev konteyner gemilerine de hizmet verebilir konuma geldiðini söyleyen Borusan Lojistik Liman Ýþletme ve Uluslararasý Taþýmacýlýk Genel Müdür Yardýmcýsý Özgür Soy, yaptýklarý yatýrýmla limanýn 2 kat büyüdüðünü ifade ederek, “Yatýrým sonucunda Borusan Limaný, 5 milyon ton genel kargo, 400 bin TEU konteyner ve 250 bin araç elleçleme kapasitesine ulaþtý” dedi. Bin 400 metre yanaþma yerinin yaný sýra 280 bin metrekare gümrüklü ve 80 bin metrekare gümrüksüz terminal sahasýna sahip olduklarýný kaydeden Soy, limanýn, yatýrým kapsamýnda inþa edilen 450 metrelik lineer rýhtým uzunluðu ve 14.5 metre su derinliði bulunduðunu belirtti.
Bulunduðu konum itibariyle Borusan Limaný, otomotiv, demir- çelik, madencilik ve mermer ihracatý ile bir ihracat limaný olarak öne çýkýyor. Artan ihracat ile birlikte yeni yatýrýmlar da limandaki iþ hacmini artýrdý. .bunu gören Borusan yönetimi yýl sonuna kadar 60 milyon dolar tutarýnda iyeni bir yatýrýmý tamamlamayý planlýyor.
Marport, ‘süper’ gemilere hazýrlanýyor
Yýlda 2 milyon teu elleçleme kapasitesine sahip Ambarlý limanýnda bulunan Marport ise super post panamax gemileri elleçleyebilmek için iskelelerini büyütüyor. Marport’un Batý Terminali’nin 300 metre olan rýhtým uzunluðu 360 metreye çýkartýlýyor. Marport Batý Terminali rýhtýmý 60 metre uzatýlarak, boylarý 318 ile 360 metre arasýnda deðiþen 14.000 teu ve üzeri kapasiteli konteyner gemilerinin daha emniyetli yanaþabilmesi ve baðlanabilmesi saðlanacak. Rýhtým boyunun uzatýlmasýna ek olarak rýhtýma 30 metre mesafede baðlama dolfeni de inþa ediliyor. En son, Türkiye’ye bugüne kadar gelen en büyük konteyner gemisi olma özelliðini taþýyan 366 metre uzunluðundaki 12.500 teu kapasiteli MSC Lauren’i aðýrladý.
Bandýrma Limaný büyük hatlarý çekmeye baþladý
Bandýrma Limaný’ný devraldýktan sonra Çelebi Holding’in ilk yatýrýmlarýndan biri de konteyner taþýmacýlýðýna yönelik oldu.
Hububat ithalatý ve maden ihracatý nedeniyle dökme yük limaný olarak öne çýkan Bandýrma Limaný, ilave yatýrýmlarla kýsa sürede konteyner operasyonlarýna baþladý.
Yýlda yaklaþýk 50 bin TEU hareketi olan ETÝ Maden’in de Bandýrma Limaný’ný kullanmaya baþlamasýyla da Uzakdoðu hatlarýndan CSV, Bandýrma’yý servis aðýna ekleyen ilk operatör oldu. Çünkü, ETÝ yüklerinin % 52’sini Çin’e ihraç ediyor. Liman için önemli þirketlerden bir diðeri de Kale Maden. Þirketin yýllýk 15 bin civarýdaki konteyner ihracatýný da bu limandan yapmasý bekleniyor.
Yeni ekipman ilaveleri ve saha yatýrýmlarý ile konteyner operhazminin artacaðýný söyleyen Çelebi Bandýrma Limaný Genel Müdürü Kapt. Özgür Durmaçalýþ, ‘‘Konteyner tarafýnda yapýlmasý planlanan 2015 yýlýna kadar 15 milyon dolarlýk bir yatýrým söz konusu. En son kalemde ekipmana yapýlacak yatýrým tutarý 20 milyon dolara ulaþacak ve 40-50 milyon dolar arasýnda da inþaat yatýrýmý yapýlacak’’ diye konuþuyor.
Öncelik konteyner ardýndan tank terminali ve Ro-Ro…
Çift giriþ-çýkýþlý bir viyadüðün yapýlacaðý yatýrýmlarýn 2014’e kadar tamamlanmasý planlanýyor. Limanda yapýlmasý planlanan yatýrýmlardan biri de tank terminali. Sývý yüklerin elleçlenebilmesi için 8-10 milyon dolarlýk bir yatýrým planlandýðýný ifade eden Durmaçalýþ, yatýrým projeleri ile ilgili þunlarý söyledi: ‘‘Ürün çeþitliliðinde Tekirdað ve Ambarlý’ya Ro-Ro taþýmacýlýðý yapýlýyor. Yýllýk taþýnan araç sayýsý 200 bin civarýndaydý. Bu rakam 250 bine çýktý. Hedefimiz ise 500 bin araç. Önceliði konteynere verdik. Daha sonra bir Ro-Ro terminali yapmayý düþünüyoruz. Ayrýca Bandýrm Derince ve Tekirdað hattýnda Tren ferry projesi var. Bunun için TCDD ile görüþüyoruz. Yine antrepo statüsünde depolama hizmeti de sunuyoruz. 9 bin m2’lik depomuz var. Silo yatýrýmý yapýlacak. Bu yatýrýma da 2012’nin ikinci yarýsýnda baþlamayý planlýyoruz. Otomasyon sistemine geçmek için yazýlým alanýnda da ciddi yatýmlar söz konusu.’’
Nemport, geçen yýlý þimdiden solladý
Aliaða’da bulunan ve Alsancak limanýna alternatif olarak öne çýkan Nemport, yaptýðý yatýrýmlarla MSC, CMA CGM, Container Ships, Hapag Lloyd, Admiral Lines, Arkas Line gibi büyük operatörlerin de tercih ettiði bir liman haline gelmeyi baþardý. Liman yýlýn ilk yarýsýnda yaptýðý yatýrýmlarýn da meyvasýný toplamaya baþladý. Ggeçen yýl gerçekleþtirdiði 140 bin teu’luk kapasiteyi, 2011 yýlýnýn ilk 7 ayýnda geçmeyi baþardý. Ýlk sekiz ayda yaklaþýk 160 bin teu konteyner elleçleyen liman, yýlsonuna kadar 250 bin teu elleçlemeyi hedefliyor.