Sonbaharda Alaçatý'ya Neden Gitmeli?

BÝR DEÐÝÞÝMÝN ÖYKÜSÜ

Ýstanbul ve Ýzmir’den bir grup giriþimci kendi halinde bir kasaba olan Alaçatý’da, belediyenin de desteðiyle þýk bir tatil beldesi yaratmýþ. Alaçatý’nýn sokaklarýnda dolaþýrken takdir edilmesi gereken bir deðiþime tanýklýk ediyor “darýsý diðer yerlerin baþýna” diyorsunuz.

Alaçatý adýnýn Alaca attan ya da Alacýk çadýrlarýndan geldiði söyleniyor. Kasaba eskiden deniz kenarýndaymýþ ama yavaþ yavaþ çekilen denizden geriye kalan bataklýk olmuþ. Sýtma kaynaðý olan bataklýk kurutulduktan sonra baðcýlýk ve tütüncülük bu bölgeye damgasýný vurmuþ. Mübadeleyle gitmek zorunda kalan Rumlarýn yerine Selanik, Girit ve Ýstanköy (Kos) Adasý’ndan gelenler yerleþmiþ. Nasýl olmuþ bilinmez ama, Alaçatý tarihi dokusu talana uðramamýþ nadir sahil kasabalarýndan. Arnavut kaldýrýmý sokaklar, cumbalý taþ binalar, þýk restoranlar, sýra dýþý oteller, dostane bir atmosferle müþterilerini aðýrlayan kafeler, yel deðirmenleri ve kiliseden bozma bir caminin etrafýndaki otantik meydan kasabaya vardýðýnýz anda sizi avuçlayýp bir hayal alemine misafir ediyor. Hele akþam vaktiyse etraftaki elektrik direkleri ve kablo benzeri çirkinlikler de ortadan kayboluyor, son birkaç yýlda yaratýlan tüm güzellikler, geçmiþin görkemli mimarisinden aldýklarý destekle ortaya çýkýyor. Binalarýn bir kýsmý restore edilirken tarihi doku muhafaza edilmiþ, bir yanda Avrupai bir dükkan görüyorsunuz, hemen yaný baþýnda da mahallenin kasabýný. Kýraathanenin etrafýný ise þirin kahveler çevirmiþ. Alaçatý’daki Dost Kýrtasiye ünlü yazarlarý konuk edip imza günleri düzenliyor, sanat galerileri çok güzel sergilere ev sahipliði yapýyor, Camgeran Alaçatý ise üç ayrý teknikle cam eserler üretiyor. Farklý renklerdeki begonvillerin sardunya ve hanýmelilerle flört ettiði sokaklarda, Rum ustalarýn yaptýðý 150 yýllýk binalar zamana meydan okurken insanda hayranlýk uyandýrýyor. Deðiþimin getirdiði nimetlerin farkýnda olan halký Alaçatý’ya sahip çýkmýþ, tek tip mimari düþkünü müteahhitlere geçit vermemiþ. Eskiden Rum kilisesi olan bina camiye çevrildikten sonra içindeki ikonalar aynen muhafaza edilmiþ, araya bir perde çekilmiþ, dolayýsýyla namaz kýlarken onlarý görmüyorsunuz ama perdeyi açtýðýnýzda iki dinin kardeþliði ve Alaçatýlýlarýn hoþgörüsü ortaya çýkýyor. Anadolu’nun çoðu yerinde, kültürel mirasýmýzýn parçasý olan eski kiliseler harap edilip yýkýlýyor, ahýra çevriliyor. Alaçatý’daki bu manzara umut verici. Ýlçe ayný zamanda sakýz aðaçlarýna da ev sahipliði yapýyor. Dünyada sadece Sakýz Adasý ve Çeþme Yarýmadasý’nda yetiþtirilen aðaçlar, Alaçatý’da köy kahvaltýsý ile meþhur Sakýzlar Restaurant’ýn yakýnýnda bulunuyor. Alaçatý’da beni tek rahatsýz eden, yaðmurda sokaklarýn göle dönüþmesiydi. Umarým belediye beldeye bu kadar yatýrým yapanlarýn emeklerini boþa çýkarmaz ve üstüne düþeni yapar.

Magazin güzellerinin istilasý yüzünden karizmasý zedelenen Bodrum, Alaçatý ve etrafýndaki güzel yerlerden korksun. Zira rakibi gün geçtikçe daha ön plana çýkýyor. Alaçatý Türkiye’nin aydýnlýk, batýlý tarafýný temsil ediyor. Hepimizin bu þirin yöreyi desteklemesi ve birkaç ay süren sezonun bir yýla yayýlmasý için çaba sarf etmesi gerekiyor. Bu gerçekleþtiði takdirde, hem kýþýn sýðýnabileceðimiz bir cennetimiz olacak, hem yeni Alaçatý’larýn önü açýlacak.

1) GÜNE GÜZEL BÝR KAHVALTIYLA BAÞLAYIN

Furun isimli fýrýnýn poðaçalarý, Agrilia ile Orta Kahve’nin enfes kahvaltý tabaklarý günün ilk tavsiyeleri arasýnda. Benim favori yerlerimden biri ise Çamlýgöl Kýr Kahvesi (Tel: 0537 885 46 87). Eski Ýzmir yolundan Urla’ya giderken Birgi tabelasýný görünce sola sapýn. Bir göletin kenarýndaki tesisin kahvaltýsý enfes. Kendi yaptýklarý reçeller masayý daha da zenginleþtiriyor. Kahvenin sahibi oradaysa rica edin, size piyano çalsýn. Bu ülkenin köylerinde de ne dehalar yetiþtiðini görün. Kahvaltýdan arta kalan ekmekleri göletteki kazlarla paylaþýn. Çýðlýklarýyla size teþekkür etsinler.

2) RÜZGAR SÖRFÜ YAPIN

Alaçatý rüzgar sörfü için dünyanýn sayýlý sahillerinden birine sahip. Çok iyi sörf okullarý var. Burada rüzgarlý gün sayýsý yýlda 330 gün ile Türkiye ortalamasýnýn çok üzerinde. Merkeze 4 kilometre uzaklýkta, Alaçatý yat limanýnýn yanýnda, eni 500 boyu 330 metrelik sýð bir sahil var. Yüzme bilmeseniz bile bu alan rüzgar sörfü öðrenmek için ideal. Rüzgar sörfü kulüplerinin yer aldýðý Yumru Koy’un iki ucu arasýndaki uzaklýk 1900 metreyi buluyor. Koyun üç tarafýnýn karayla çevrili olmasý güvenle sörf yapma imkaný veriyor. Kasýmýn 15’ine kadar havalar uygun, daha soðuk zamanlarda sörf elbisesi giyerek Alaçatý’da aylarca bu keyfi yaþayabilirsiniz.

3) ALAÇATI SOKAKLARINI KEÞFEDÝN

Kemalpaþa, Hacý Memiþ mahalleleri, sokaklarýnda kaybolmayý tercih eden gezginlerle birbirinden ilginç sýrlarý paylaþýyor. Sýra dýþý dükkanlar keþifleri daha da renkli hale getiriyor. Hacý Memiþ tarafýnda çok güzel antika ve dekoratif malzeme satan maðazalar açýlmýþ. Alaçatý’nýn yerlileri gündelik yaþamýný sürdürdüðü için sokaklarda yürürken kendinizi tamamen turistlerin istila ettiði bir yerde hissetmiyorsunuz. Dilerseniz köy kahvelerinde yaþama þahitlik edin. Orta Kahve, Köþe Kahve ve 15 Eylül Kýraathanesi benim en sevdiklerim arasýnda. Daha otantik bir yer istiyorsanýz Hacý Memiþ’teki Dutlu Kahve’ye uðrayýn.

4) BÝSÝKLETLE ÇEVREYÝ GEZÝN

Alaçatý’nýn ve Çeþme Yarýmadasý’nýn çevresini pedal çevirerek keþfedebilirsiniz. Ýzmir Kalkýnma Ajansý’nýn desteðiyle bisiklet rotalarý belirlenmiþ. 6 kilometrelik “Yeþil Yol” en kolayý. Ovacýk Parkuru orta zorlukta, 28 kilometre uzunluðunda. Bu rotayý yaparken Ovacýk Kahvesi’nde soluklanabilir, Çakabey’e çýkýp manzarayý seyredebilirsiniz. Karaköy Parkuru terkedilmiþ olan 300 yýllýk bir köyde baþlýyor, Zeytineli Köyü ve Mersin Koyu ile devam ediyor. 34 kilometrelik bu en zor rotada Port Alaçatý evlerini de görüyorsunuz. Port Alaçatý, basmakalýp mimari proje yapanlarýn ders almasý gereken bir örnek. Biraz Fort Lauderdale havasý var. Ön taraftaki limana teknenizi baðlayýp, arka tarafa otomobilinizi park edebiliyorsunuz! Tek sorun tesisi daha da büyütmek istemeleri; bu sörfçülerin alanýný daraltacak. Aklýnýzda olsun, bisikleti bazý otellerden kiralayabilir, parkur haritasýný da alabilirsiniz. (http://www.bisikletlealacati.org.tr/)

5) KIÞ BOYUNCA GÜNÜBÝRLÝK SAKIZ ADASI’NA GÝDÝN

Yýl boyunca feribotlar iki ülke arasýnda yolcu taþýyor. Pazarlarýn kurulduðu günlerde çok sayýda Yunan akýn halinde bizim topraklara geliyor. Schengen vizeniz varsa sabah feribotuyla Sakýz Adasý’na geçin. Yolculuk 45 dakika sürüyor. Gidiþ - dönüþ bileti sadece 10 Euro. Benim adada en sevdiðim yer Vessa Köyü. Mardin’i andýran taþ evlerin olduðu köydeki Ýanthe Hotel’de konaklamaktan büyük keyif aldým. Mesta Köyü de çok ilginç. Pyrgi (Bizdeki Birgi’de ayný isimden geliyor) kasabasýnýn da meydaný ve dar geçitli sokaklarý çok güzel. Feribot saatleri için http://www.erturk.com.tr/ adresinden ya da 0232 712 6768 numaralý telefondan bilgi alabilirsiniz.

6) AYAYORGÝ’DE DENÝZE GÝRÝN

Bölgenin en güzel koylarýndan Ayayorgi’deki gör-görül mekaný kulüpler çoktan kapandý ama Arif’in Yeri kasým ortasýna kadar açýk. Deniz suyu sýcaklýðý geçen hafta 22 dereceydi. Öðleyin sardalyeyi salata eþliðinde yiyin, yanýna da bir bira söyleyin, sonrasý tam bir keyif, deniz ise en turkuvazýndan.

7) YEREL PAZARLARDA ALIÞVERÝÞ YAPIN

Cumartesi günü meyveden yerel dokumaya kadar deðiþik ürünleri bulabileceðiniz Alaçatý pazarý kuruluyor. Çeþme Yarýmadasý’nýn her yerinden hatta Sakýz Adasý’ndan alýþveriþe geliyorlar. Köylüler bahçelerinde yetiþtirdikleri meyve, sebze ve otlarý satýyor. Diðer pazarlarýn günleri ise þöyle: Çeþmealtý (cuma), Urla (cumartesi), Çeþme (pazar) ve Ildýrý (pazartesi). Benim en beðendiðim pazar Urla’ya sekiz kilometre mesafedeki Bademler’de. Pazarcýlar kendi yetiþtirdikleri ürünler dýþýnda el maharetlerini ortaya koyan eserleri satýyor. Sýradan turistik eþyalardan sýkýlanlarý Alaçatý’da yaratýcýlýðýn ön planda olduðu dükkanlarda hoþ sürprizler bekliyor.

8) ERYTHRAÝ’DE GÜNEÞÝ BATIRIN

Bu sahiller eski kaynaklarda Ýyonya olarak geçiyor. Dilleri Ýyon’a dönmeyen Persler burada yaþayanlara Yunan deyince bizim dilimize de ayný kelime girmiþ. Alaçatý tarihin sayfalarýnda ilk olarak Ýyon þehri Erythrai’nin sýnýrlarý içindeki bir yerleþim olarak görülüyor. Erythrai günümüzde Ildýrý olarak geçiyor. Bekçi Hüseyin’i bulursanýz rica edin, size þehrin tarihini ve önemini anlatsýn. Sonra Akropol’e, ören yerinin en yüksek noktasýna çýkýn. Ege Denizi ve adalar manzarasýyla güneþi uðurlayýn. Batý edebiyatýný baþlatan Homeros burasý için “Güneþin en güzel battýðý yer” demiþ. Gün batýmý öncesi ya da sonrasýnda Þirin Kafe’de gözleme yemeyi ihmal etmeyin. Adýna layýk bu mekan hafta sonu kahvaltýlarý için de ideal. (Tel: 0232 725 11 96) Ildýrý’ya giderken Ilýca, Paþa Limaný, Þifne ve Germiyan’dan geçeceksiniz. Germiyan’da salaþ ama deniz ürünleri ve mezeleri çok lezzetli Ada Balýk var. Süper Star Ajda Pekkan bile keþfetmiþ burayý, aklýnýzda olsun. (Tel: 0532 668 16 44)

9) URLA’DA ÞARAP TADIMI YAPIN

Provence, Toskana, Rioja, Wein Strasse, Porto, Napa, Napier ve Valparaiso þarap tadýmý yapmak için dünyanýn farklý köþelerinde gittiðim yerler arasýndaydý. Urla’daki üzüm baðlarýný ve þarap üretim merkezlerini gördükten sonra oralara gitmeye hiç gerek olmadýðýný fark ettim. Reha ve Bilge Öðünlü, 15 yýl ABD Michigan’da yaþadýktan sonra Urla’da Urlice isimli þaraplarýný üretmeye baþlamýþ. Ýsterseniz tadým yapýyorsunuz, isterseniz önceden haber vermek kaydýyla akþam yemeðine gidiyorsunuz. Kýþýn 15 kiþiye kadar yemek organizasyonu yapýyorlar. Eðer Reha Bey’i ikna ederseniz gitarý muhteþem. (http://www.urlice.com/) Urla Þarapçýlýk’ýn tesisleri ise muazzam. Açýlalý 13 ay olmuþ ama ilk sene uluslararasý yarýþmalarda 16 madalya almýþlar. Misafirleri aðýrlamak için yaptýklarý odalar ve þarap tadým merkezi ise çok güzel tasarlanmýþ, yurtdýþýndaki iþletmeler gerçekten yanlarýnda sýradan kalýr. Tarihte þarabýn ilk üretildiði yer olan Türkiye dünyanýn üçüncü büyük üzüm yetiþtiricisi ama þarap üretiminde dünyada 31’inci sýrada. Birinci Dünya Savaþý öncesi sadece Ýzmir ile Çeþme arasýnda yýlda 72 milyon litre þarap üretiliyormuþ, þimdi tüm ülkedeki üretim 70 milyon litreyi ancak buluyor. Ben denediðim þaraplardan en çok Bornova misketini sevdim. Tarihin babasý sayýlan Bodrumlu Heredot “Ben çok misket tattým ama Bornova misketi gibisini tatmadým” demiþ. Unutmayýn Boðazkere üzümlerinin son hasatý 25 Ekim’de. (http://www.urlasarapcilik.com.tr/) Urla’da yemeklerini çok beðendiðim yerler ise Beðendik Abi (Tel: 0232 754 20 71) ve sahildeki Yengeç. Ýlki müþterilerine yemekleri nasýl bulduklarýný soruyormuþ, aldýklarý cevabý restoranlarýna isim yapmýþlar. Beðendik Abi’de zeytinyaðlýnýn onlarca çeþidi önünüze geliyor.

10) UZBAÞ ARBORETUM’U ZÝYARET EDÝN

1800 dönümlük bu çiftlik doðanýn ortasýnda bir cennet. Kendi özel koyu bile var. Urla Þarapçýlýk’ýn devamýnda yer alýyor. 250 bin palmiyeyle Avrupa’nýn en büyük palmiye plantasyonu. Bazý bitki türlerinin Anadolu’daki ilk üretimi yapýlýyor. Bahçesinde hiç görmediðiniz tarzda bitkiler var. Sahibi Can Ortabaþ’ý ülkeye kazandýrdýðý böyle bir deðerden dolayý kutlamak lazým. Tarým ve þarap turizmi Türkiye için çok önemli, bunlara daha fazla yatýrým yapýldýðý takdirde yazlýk yörelerde sezonu daha da uzatmak mümkün.

11) RESTORANLARDA LEZZET AVINA ÇIKIN

Alaçatý’da yýl boyunca açýk olan çok sayýda restoran ve kafe var. Asma Yapraðý benim favorilerim arasýnda. Ev yemekleri muhteþem, özellikle ikinci katýna çýkýp o güzel atmosferde yemeklerin tadýna bakýn. Agrilia, Tuval, Bu’ra, Barbun, Ýmren, Ferdi Baba, Kaptanýn Yeri ve Avrasya Alaçatý’daki diðer gözdelerim arasýnda.

12) CAZ DÝNLEYÝN

Kültürel ve sanatsal faaliyetlerin tüm yýla yayýlmasýný isteyen iki iþletmeci, Buðra Özçetin ve Oðulcan Þiþman, yaz boyunca esen rüzgarýyla ünlü Alaçatý’da sonbaharda caz rüzgarý estirecek. Caz Rüzgarý Festivali 22 Ekim’de baþlýyor, 12 Kasým’a kadar sürecek. Türk caz dünyasýna yýllarca emek vermiþ solist ve müzisyenler Bu’ra Lokal’de sekiz konser verecek: Ayten Alpman 22 Ekim, Melis Sökmen 29 Ekim, Ayþe Gencer ve Ýmer Demirer 5-6 Kasým, Sibel Köse ve Önder Focan 7-8 Kasým, Sibel Tüzün 11- 12 Kasým geceleri saat 22.00’de sahne alacak. (http://www.alacatijazzruzgari.com/)

NEREDE KALINIR

Alaçatý’nýn birbirinden güzel butik otellerinde konaklayabilirsiniz. Ýlçedeki otel sayýsý 150’yi geçmiþ. Yýl boyunca açýk olanlardan sekiz oteli çok sevdim. Sedirli Ev çok sýcak bir mekan. Odalar ve özellikle bahçedeki havuz muhteþem. Kahvaltýsý ise inanýlmaz. (http://www.sedirliev.com/) Beyevi’nde adeta bir mucize yaratmýþlar. Ahýrý andýran odalar baþarýlý restorasyonla çok lüks bir tesise dönüþmüþ. Ev yapýmý likörleri harika. (http://www.beyevi.com.tr/) Cadde 75’de çok þeker bir karý koca misafirlerini ev sýcaklýðýnda aðýrlýyor. (http://www.cadde75otel.com/) Sailors Otel, köy meydanýnda beþ odalý küçük bir iþletme. Orta isimli kafesi meydanýn gözdelerinden. Baþarýsýnda iþletmecisi Gülay Haným’ýn etkisi büyük. (http://www.sailorsotel.com/) Taþ Otel’in sahibi Zeynep Öziþ’in Alaçatý’nýn bugünkü haline gelmesinde önemli bir rolü var. Tarihi bir binanýn baþarýlý restorasyonuyla ortaya çýkan sekiz oda, yüzme havuzlu bir bahçede yer alýyor. (http://www.tasotel.com/) Kurabiye þýk döþenmiþ odalarý, ferah avlusu ve sinema odasýyla gönlümü çeldi. (http://www.kurabiyeotel.com/) Tash Mahal ikisi de doktor olan bir çiftin olaðanüstü emeðiyle ortaya çýkmýþ. Balayý odasý muhteþem. (http://www.tashmahalotel.com/) Alura ise güzel bahçesi, havuzu ve seyyah sahibi Ýpek Haným’ýn keyifli sohbetleri ile ön plana çýkýyor. (http://www.alurahotel.com/)

NASIL GÝDÝLÝR

Ýstanbul’dan feribotla geliyorsanýz, Bandýrma’dan sonra 340 kilometre yolunuz var. 70 kilometre mesafedeki Ýzmir’den geliyorsanýz, Üçkuyular’dan kalkan Çeþme otobüsleri Alaçatý’dan geçiyor. Kendi aracýnýzla seyahat ediyorsanýz, Ýzmir’den çýkýp direkt Çeþme otobanýndan Alaçatý’ya ulaþabilirsiniz.