‘Plastik Kirliliði Daha Zararlý’

‘Plastik kirliliði okyanuslar için iklim deðiþikliðinden daha zararlý’

Birleþmiþ Milletler, bir kiþinin her yýl 140 kilo plastik kullandýðýný tahmin ediyor. 6 milyon 400 bin ton plastikse okyanusa atýlýyor. Çevreci kaptan Charles Moore denizlerin bazý kesimlerindeki plastik miktarýnýn denizin ana besin maddesi olan planktonlarý geçtiðini ve plastiðin denizlerdeki gýda zincirine girdiðini söylüyor.

Okyanuslar bir zamanlar tertemizdi. Ama artýk deðil. Kaptan Charles Moore, plastik çaðýnda yaþadýðýmýzý söylüyor: “Yýlda 250 ila 300 milyon ton plastik üretiliyor. Bu sayýyý daha iyi anlamak için þu örneði vereyim: her 2 yýlda bir dünyadaki 7 milyar insanýn toplam aðýrlýðý kadar plastik üretiyoruz.”

Moore, yeni kitabý “Plastik Okyanus”ta plastik ürünlerin yüzde 5’inden azýnýn geri dönüþtürüldüðünü, yüzde 3’ünün okyanuslara atýldýðýný, bu atýklarýn milyonlarca deniz canlýsýný öldürdüðünü söylüyor: “Yýlda 100 bin albatros yavrusu mideleri plastikle dolduðu için ölüyor. Ayrýca her yýl 100 bin deniz memelisi plastik çöplere takýlarak ya da dolanarak ölüyor.”

Hayatý okyanusta geçen, okyanusun deðiþimine tanýk olan Moore, kitabýnda, 1997 yýlýndaki serüvenini ve nasýl tonlarca plastikle karþýlaþtýðýný anlatýyor. Büyük Pasifik Çöp Tarlasý olarak anýlan bölgede plastik miktarý plankton miktarýný geçmiþ durumda.

Algalita Deniz Araþtýrma Vakfý’ný kuran Moore, okyanuslardan örnekler topluyor. Moore, plastik atýklarýn okyanuslara nehirlerden, plajlardan ve gemilerde ulaþtýðýný söylüyor: “Sadece donanmalar deðil ticari gemiler de 1980’li yýllara kadar tüm çöplerini denizlere atýyordu.”

Moore bugün de her çeþit geminin uluslararasý anlaþmalarý ihlal ederek çöplerini okyanuslara boþalttýðýný söylüyor. Sentetik kimyasallar, tarým ilaçlarý, nükleer atýklar, sinir ve hardal gazlarý bunlardan bazýlarý.

Moore kendi yaþam alanýnýn zarar görmesi yüzünden çok üzgün: “Sörf ya da yelken yaparken, yüzerken, kendi çocuklarýmýzdan, torunlarýmýzdan çok daha uzun süre ortalýkta dolaþacak çöpler görüyorum. Bu atýklar yüzyýllar boyu hiçbir yere gitmeyecek, hatta bunlara yenileri eklenecek.”

Hawaii’de bir kumsaldan aldýðý kum örneklerini inceleyen uzman, kumun yüzde 90’ýnda plastiðe rastladýðýný söylüyor.

Kaptan Moore çevreci film yapýmcýsý Bill Macdonald’la plastiðin okyanuslarý nasýl ele geçirdiðini belgeliyor. Macdonald plastik duþ baþlýðýnýn içinde yaþayan bu ahtapotun görüntüsünü filme çekmiþ: “Çöp dolu nehirlerin hiçbir güzelliði yok. Balýkçýllar etraflarýnda gezinen plastik köpüklerden korkuyor. Plastik eldiven yiyen martýlar görüyorum. Hayvanlar eskiden doðal ordamda avlanmaya çalýþýyordu. Þimdi doðal ortam sentetik atýklarla kaplý.”

“Plastik Okyanus” kitabýnda plastik kirliliðinin okyanuslar için iklim deðiþikliðinden daha zararlý olduðunu belirten Kaptan Charles Moore hayatýn baþlangýç noktasý olan okyanuslarýn gelecek nesiller için koruma altýna alýnmasý çaðrýsýnda bulunuyor.