Yat üreticilerinin yüzü gülmeye baþladý

Birkaç yýldýr zor günler geçiren, yeni sipariþ alamayan yat üreticilerinin yüzü nihayet gülmeye baþladý. Geçen yýl yüzde 16'lýk ihracat artýþýna imza atan sektör temsilcileri, ihracat rakamýný 240 milyon dolara çýkardý.

Teknelerin özellikleri,  güzellikleri, farklýlýklarý, tasarýmlarý üzerinde duruyoruz ama bu iþin bir de ekonomisi var. Bu kadar çok ve özel tekne yapýlýnca, iþin ekonomisi de büyüyor. Türkiye, son yýllarda çok hýzlý bir büyüme gösterdi bu alanda ancak herkesi kýrýp geçiren ekonomik kriz yat üreticilerini de vurdu. Birkaç yýldýr zor günler geçiren, yeni sipariþ alamayan yat üreticilerinin yüzü nihayet gülmeye baþladý. Geçen yýl yüzde 16'lýk ihracat artýþýna imza atan sektör temsilcileri, ihracat rakamýný 240 milyon dolara çýkardý. Sinyaller bu yýlýn daha iyi geçeceðini gösteriyor...

 Türkiye'de 2003 yýlýnda 37 olan tersane sayýsý 70'i geçti. O yýllarda dünyanýn en zengin iþadamlarýna yapýlan ve birçoðu uluslararasý yarýþma ve fuarlardan ödülle dönen yat, yelkenli ve mega yatlar yine dünyaca ünlü dergilerin kapaklarýnda boy gösteriyordu.

Hatta sektör 2009 yýlýnda ihracat rekoru kýrarak 'yat ülkesi' olarak bilinen Finlandiya'nýn bile önüne geçti. Türkiye, yine ayný yýl ihracatýný Çin'den sonra en çok artýran ülke unvanýný da kazandý. O dönemde Financial Times'ta yayýmlanan bir analizde Ýngiltere'nin yýlda 1 milyar dolardan fazla ihracatla bu alanda dünyanýn en büyük üçüncü ülkesi olduðu, bunun küresel yat ihracatýnýn yüzde 10'una karþýlýk geldiði belirtildi. Son 10 yýlda Ýtalya, ABD'nin önünde dünyanýn bir numaralý yat ihracatçýsý oldu. Haberde, 'ABD'nin ihraç ettiði yatlarýn birim baþýna deðeri, Ýtalya ve Ýngiltere'nin sattýðý yatlardan daha düþük ancak Amerika'nýn ihracatýnýn toplam deðeri diðer önde gelen ülkelerden daha hýzlý arttý, Türkiye ve Çin hariç' denildi.

YAT ÝHRACATI REKOR KIRDI

 Ancak beklenen oldu ve yat sektörü 2009'un sonuyla birlikte ciddi kan kaybý yaþamaya baþladý. Hýzlý büyüyen tersaneler ellerindeki yatlarý satamayýnca ya da deðerinin çok altýnda satmak zorunda kalýnca ödeme güçlüðüne düþtüler. Çünkü bu hýzlý büyümeyi birçoðu banka kredisiyle saðlamýþtý.
25 metre üstü yat talepleri azaldý ve 25 metre altý seri üretim tekne ihracatý da durma noktasýna geldi. 2010 yýlýnda Türkiye ekonomisi toparlanmaya baþladý ancak tersaneler için ayný olumlu seyir yaþanmadý. Birçok þirket bu dönemi küçülerek, masraflarý kýsarak, maliyetleri azaltarak atlatmaya çalýþtý. 
2011 yýlýndaysa kýsmi iyileþmeler baþladý. Her ne kadar kasým ayý ihracatýnda yüzde 52'lik gibi þok bir düþüþ yaþanmýþ olsa da yýlýn 11 ayýndaki parasal artýþ bir önceki yýla göre 100 milyon dolar fazlaydý.

2004 yýlýnda yýllýk 60 milyon dolar olan yat ihracatý, 2010 sonu itibarýyla krize karþýn 212 milyon dolarý aþtý. 2011 yýlýnda ise çok daha iyi bir manzara var karþýmýzda. Aralýk ayýnda ihracatýný en çok artýran sektör olan gemi ve yat üreticileri, yýlý 1 milyar 331 milyon dolar ile kapattý. Bu rakamýn yaklaþýk 240 milyon dolarlýk bölümü yat ihracatçýlarýna ait.