Her þey 2009 yýlýnda baþladý...
Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi A.Þ. (TÜLOMSAÞ) tarafýndan üretilen 1800-2400HP gücündeki diesel motorlarýn, Türk özel sektörünün yük ve yolcu gemilerinde yardýmcý makine olarak, ÝDO'ya ait feribot ve vapurlarda ise ana ve yardýmcý makine olarak kullanýlmasýnýn kýsa vadede teþvik edilebileceði, orta/uzun vadede ise askeri gemiler de dâhil muhtelif tip ve tonajdaki gemilerin ana tahrik (sevk) sistemlerinin bu fabrikada üretilmesi için söz konusu fabrikanýn imkân ve kabiliyetlerinin (kapasitesinin) yeni yatýrýmlarla kademeli olarak geliþtirilebileceði yönündeki fikirlerimi, ilk olarak 27 Nisan 2009'da kaleme aldýðým ve TMMOB Gemi Mühendisleri Odasý (GMO)'nýn yayýn organý olan Gemi ve Deniz Teknolojisi Dergisi'nin Ekim 2009/182. sayýsýnda da yayýmlanan "Gemi Motoru Ýmalatýnda TÜLOMSAÞ Potansiyeli" baþlýklý makalemde gündeme getirmiþtim.
Bu makaleyi okuyan TÜLOMSAÞ Genel Müdürü’nün davetine istinaden, gemi inþa mühendislerinden oluþan tecrübeli bir teknik heyet oluþturup, 24-25 Aðustos 2009 tarihlerinde TÜLOMSAÞ Motor Fabrikasý’ný ziyaret ederek, mevcut üretilen diesel motorlarýn gemi ve deniz araçlarýnda kullanýmýna yönelik sertifikasyon eksiðinin giderilmesi ve ayrýca bir miktar ilave yatýrýmla deniz tipi diesel motor üretimine çok daha yatkýn bir fabrika haline gelebileceði konusunda mutabýk kaldýk.

Gemi Mühendisleri Odasý’nýn sürece katýlýþý ve katkýsý
Akabinde, TMMOB Gemi Mühendisleri Odasý (GMO) tarafýndan 07 Aralýk 2010 tarihinde düzenlenen Panel’de yaptýðým “Krizi Fýrsata Dönüþtürmek” konulu sunum ve konuþmalarýmda, üyesi olduðum Gemi Mühendisleri Odasý’ný TÜLOMSAÞ’ýn gemi motoru imalatýna yönelik imkân ve kabiliyetlerinden haberdar ettim ve Odamýzýn da TÜLOMSAÞ Motor Fabrikasý’nda teknik ziyaret düzenlenmesini teklif ettim.
Bu teklifim kabul gördü ve 2009 yýlýndaki ilk ziyaretimizden yaklaþýk 1,5 yýl sonra 19 Nisan 2011 tarihinde TÜLOMSAÞ Motor Fabrikasý’na ikinci bir teknik ziyaret gerçekleþtirdik.
Bu ziyaretimize GMO’nun yanýsýra Gemi Ýnþa ve Tersaneler Genel Müdürlüðü’nden de (yeni adý Tersaneler ve Kýyý Tesisleri Genel Müdürlüðü) katýlým saðlanmýþtý.
Ve Onlar da ilk defa gördükleri TÜLOMSAÞ Motor Fabrikasý’nýn fiziki, beþeri ve teknolojik alt yapýsý ve üretilen motorlar karþýsýnda epeyce etkilenmiþlerdi.
Türk Loydu’nun tip onay test ve sertifikasyon süreci
Gerçekleþtirdiðimiz mesleki ziyaretler ve teknik toplantýlar sonrasýnda, TÜLOMSAÞ tarafýndan Türk Loydu’na “tip onay” baþvurusu yapýldý.
TÜLOMSAÞ’ýn 1800-2400 HP gücündeki diesel motorlarý gerekli tip onay testlerinden baþarýyla geçtikten sonra 10 Aralýk 2011 tarihinde tip onay sertifikasyon süreci tamamlandý.
Böylece, TÜLOMSAÞ Motor Fabrikasý’nda % 80-85 yerli katkýyla üretilen 1800-2400 HP gücündeki (1500 rpm) diesel motorlarýn, diesel jeneratör motoru veya yüksek devir elektrik jeneratörleri için yardýmcý dizel makine ve veya yüksek devirli dizel makine ihtiyacý duyan gemi ve diðer deniz araçlarýnda kullanýlabilmesinin önünü açmýþ olduk.
Van Gölü feribotlarýnda TÜLOMSAÞ motorlarý kullanýlacak
Anadolu Ajansý (AA)’nýn 27 Ocak 2012 tarihli haberine göre; Van Gölü’nde yaptýrýlacak 2 adet feribotta kullanýlmak üzere Ulaþtýrma, Denizcilik ve Haberleþme Bakanlýðý’nýn ilgili kuruluþu olan TÜLOMSAÞ tarafýndan imal edilecek 1500 devir 2400 beygir gücündeki marine dizel motorlarýyla ilgili sözleþme imzalandý. (Sözleþme imza törenine Ulaþtýrma Denizcilik ve Haberleþme Bakanlýðý’ndan TÜLOMSAÞ Genel Müdürü Hayri Avcý ve Tersaneler ve Kýyý Tesisleri Genel Müdürü Yaþar Duran Aytaç ile Nursoy Firmasý Yönetim Kurulu Baþkaný Orhan Nurduhan katýldý.)
Türk Loydu tip onay sertifikalý ilk dört motor seti Temmuz ayýnda, ikinci dört parti motor ise yýlsonunda teslim edilecek.

Böylece, 2009 yýlýnda yayýnlanan “Gemi Motoru Ýmalatýnda TÜLOMSAÞ Potansiyeli” baþlýklý makalemle baþlayan süreç 2012 yýlýnda önemli bir aþamaya geldi.
Türkiye, özellikle küçük özel tip gemilere uygun yerli gemi diesel motoruna sahip oldu.
Sipariþler Doðrudan TÜLOMSAÞ'a Veriliyor
TÜLOMSAÞ Motor Fabrikasý'nda üretilen 1800 ve 2400 HP'lik diesel motorlarýn sipariþleri doðrudan Eskiþehir’deki TÜLOMSAÞ ’a (Pazarlama Dairesi Baþkanlýðý'na) verilebiliyor.
Asýl hedef: “TÜLOMSAÞ Marine Diesel Engine Assembly”
TÜLOMSAÞ’ta üretilen 1800-2400 HP gücündeki mevcut diesel motorlarýn tip onay sertifikasyonu ile küçük özel tip gemi ve deniz araçlarýnda kullanýlmasýnýn önünü açmamýzýn ardýndan, þimdi sýra Türk tersanelerinde ekseriyetle inþa edilen büyük gemiler için ihtiyaç duyulan özelliklerde, görece düþük devirli (100-300 rpm) ve yüksek güçlü (10.000+ HP) gemi diesel motoru üretimine yönelik yeni bir üretim bandý, yani “TÜLOMSAÞ Marine Diesel Engine Assebly/Department” kurulmasýnda.
Bu sayede, üretilecek deniz tipi diesel motorlarýn satýþ, pazarlama, yedek parça tedarik ve servis imkânlarý ve ayrýca uygun bir teþvik mekanizmasý sayesinde emsalleriyle rekabet edebilecek kalitede üretim ve avantajlý fiyatlandýrma saðlanabilecek.
Bütün bu konular TÜLOMSAÞ tarafýndan “fizibilite etüdü” ile netleþecek.
Deniz Ticaret Odasý ve Gemi Ýnþa Sanayicileri Birliði’nin satýn alma gücüyle desteklenmiþ talep ve isteklerini ortaya koymalarý fizibilitenin en önemli ayaðýný oluþturacak.
Bugüne kadar olduðu gibi bundan sonrada “Türkiye’de Yeniden Gemi Motoru Üretmek” mefkûremiz doðrultusunda çalýþmalarýmýza devam edeceðiz. Çalýþmalarýmýzda þu ana kadar bize destek olan ve bundan sonrada destek verecek olan bütün kiþi, mercii, kurum ve kuruluþlara desteklerinden dolayý teþekkür ederiz.
Fatih YILMAZ
Gemi Ýnþ. Müh., GMO Üyesi
NOT (03.02.2012): TCDD'ye ait Van Gölü feribotlarýnda kullanýlmak üzere TÜLOMSAÞ'ta imal edilecek dizel motorlarla ilgili anýlan Sözleþme, TÜLOMSAÞ ile Nursoy adlý özel firma arasýnda imzalanmýþtýr.


