Konteyner Gemileri ve Sınıflandırılmaları


Genel olarak; konteyner taşıma amacına hizmet etmek üzere tasarlanmış veya sonradan bu amaçla yapısal değişikliğe uğratılarak kullanılan gemilerdir.

Diğer gemilerden farklı olarak tonajları ile değil, taşıyabildikleri 20ft’lik konteyner adedine göre  TEU kapasiteleri ile  tanımlanırlar. Ancak tanımlanan bu kapasite , geminin maksimum geometrik kapasitesidir. Yani, gemi üzerindeki yüklemeye uygun bütün slotların ( yüklemeye uygun her bir teu luk alana verilen isim) matematiksel olarak belirtilmesidir. Geminin aktif olarak taşıyabileceği yük  kapasitesi ise;  10 – 12 veya 14 ton / teu homojen yüklemeye göre ayrıca belirtilir.

SINIFLANDIRMA :

Konteynerciliğin tarihi gelişimi sürecinde gemiler de  , gelişen ve değişen ticari ihtiyaçlar çerçevesinde yapısal değişikliklere uğrayarak, bugünkü aşamaya gelinmiştir.

Gelişim sürecinde; gemi boyutları  ve kapasiteleri dünya ticaretinin gelişimine paralel olarak artmış , mevcut konteyner tiplerine uygun  yapısal değişikliklere gidilmiş , rekabetçi ortamın gereği olarak hız faktörünün de öne çıkması ile , gemi dizayn teknolojisinin ve makine endüstrisinin de gelişmesi ile, aerodinamik yapılarında da geliştirmeler yapılarak, yüksek süratli gemiler haline gelmişlerdir.

Bilindiği gibi, ilk konteyner taşıması; T2 tankerden dönüştürülmüş, IDEAL X isimli gemi ile yapılmıştır. Bu gemiyi; aynı şekilde dönüştürülen ve aynı firma tarafından kullanılan ALMENA , COALINGA HILLS ve MAXTON isimli gemiler izledi.

Ancak tankerlerden dönüştürülen bu gemilerin kapasitelerinin çok sınırlı oluşu, yeni arayışları doğurdu. Bu anlamda, yine savaş yıllarında üretilmiş olan C2 yük gemilerinin dönüştürülmesine karar verildi.
Bu proje ile dönüştürülen ilk gemi, GATEWAY CITY’dir. Bu geminin; güvertesindeki yolcu alanları kaldırılmış , diğer güverte üst yapıları alçaltılarak, adet olarak asgariye indirilmiş, ambar kapakları genişletilerek ilave aparatlar kaynatılmış, ambarlarına konteyner kızakları (cell guide’lar) monte edilmiş , gemi eni özel bir ilave ile 63ft’den 72ft’e çıkarılmıştır. Bu değişikliklerle yer kayıplarının asgaride tutulması amaçlanmış ve gemi kapasitesi 226 adet 35ft  konteyner’a çıkarılmıştır.

Bununla birlikte, sadece konteyner taşımak için üretilen ilk konteyner gemisi; 1960 yılında hizmete giren ,610 teus kapasiteli SS SUPANYA’dır.


Konteyner  gemileri yıllara göre bir sınıflandırmaya tabii tutulacak olursa;


*  Yıllara göre yapılan bu sınıflandırma, bu gemilerin sadece o tarihler arası inşa edildiği şeklinde algılanmamalı, üretime başlanma ve yoğun olarak talep edilme aralığı olarak yorumlanmalıdır.


Konteyner gemileri; tarihi gelişimi sürecinde yıllara göre yapılan bu sınıflandırma çerçevesinde, kapasite ve boyut gelişimleri de göz önüne alınarak, aşağıdaki şekilde bir tip sınıflandırmasına tabi tutulabilir;

  1. Feeder Gemiler : 0-1000 teus taşıma kapasitesi olan ve ana gemi ( Mother vessel) olarak tabir edilen gemilerin giremeyeceği ya da ticari olarak ekonomik olmayan rotasyonlardan yükleri toplayarak, Transhipment ( aktarma limanları)ya da HUB limanlara ( ana uğrak limanları) taşıyan veya yük hareketinin sınırlı olduğu kıyısal / yakın sefer taşımacılığında kullanılan gemilerdir.
  2. Handy size – Semi mother vessel : 1000 – 3000 teus taşıma kapasitesi olan gemilerdir. 
  3. Panamax   klas – Mother vessel : 3000-5000 teus taşıma kapasiteleri olan gemilerdir.
  4. Post Panamax  - Mother vessel : 4000 – 6000 teus taşıma kapasiteleri olan gemilerdir.
  5. Post Panamax Plus– Mother vessel  : 5000 – 8000 teus taşıma kapasitesi olan gemilerdir.
  6. Very Large konteyner gemileri – Suez Max: 9000 – 15000 teus taşıma
    kapasitesi olan gemiler.
  7. Ultra Large konteyner gemileri MalaccaMax: 18000 teus ve üzeri taşıma
    kapasitesi olan gemiler.

Bu sınıflandırma güncel olmakla birlikte; örneğin Panama kanalında halihazırda yapılan genişletme çalışmaları ya da Süveyş Kanalı için de planlanan böyle bir çalışmanın sonuçlanması durumunda, yeniden şekillenmesi kaçınılmazdır.


Kısaltmalar ve Sözlük :

denizhaber.com